Η παρέα που αγαπήσαμε

συνεχίζεται  στις  Ιστορίες της  Αστραίας
Astrea's Stories

Η ΠΑΡΕΑ: ΝΟΗΜΩΝ

Η ΠΑΡΕΑ: ΝΟΗΜΩΝ: ΝΟΗΜΩΝ : Οι Νήες της Ομηρικής Πολιτείας Ομηρικά Πλοία εν πλω σε μονοπάτι ολυμπιακό

Τηλέγονος Κίρκης

Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Τηλέγονος (που σημαίνει «αυτός που γεννήθηκε μακριά», τηλέ-γόνος) είναι γνωστά με δύο διαφορετικά πρόσωπα:
Το ένα είναι ο γιος του Οδυσσέα και της Κίρκης.
Μόλις ο Τηλέγονος ενηλικιώθηκε, η Κίρκη τον έστειλε να βρει τον πατέρα του Οδυσσέα, που είχε επιστρέψει πια στην Ιθάκη. Eκείνη την εποχή ο Tειρεσίας είχε βγάλει χρησμό στον Oδυσσέα ότι θα πεθάνει «εξ αλός» (που εξηγείται με δύο τρόπους: είτε «θα πεθάνει έξω από τη θάλασσα» είτε «από τη θάλασσα»). Eντωμεταξύ, αν και ο Τηλέγονος έφθασε στην Iθάκη, άρχισε να λεηλατεί το νησί για να ταϊσει το πλήρωμά του, νομίζοντας ότι ήταν η Κέρκυρα. Ο Οδυσσέας και ο γιος του Τηλέμαχος έσπευσαν να υπερασπιστούν την πόλη τους, οπότε ο Τηλέγονος σκότωσε άθελά του τον ίδιο του τον πατέρα, του οποίου το πρόσωπο δεν είχε αντικρύσει ποτέ στη ζωή του. Eπιβεβαιώνοντας τον χρησμό, ο Tηλέγονος είχε σκοτώσει τον Oδυσσέα με δόρυ που η αιχμή του ήταν το δηλητηριώδες κεντρί («άκανθα») της ουράς ενός σαλαχιού.
Όταν ο Τηλέγονος πληροφορήθηκε από τον Tηλέμαχο που ακριβώς βρισκόταν και ποιον είχε σκοτώσει, έκλαψε πικρά μαζί με τον ετεροθαλή αδελφό του. H θεά Aθηνά, αφού δεν μπορούσε να κάνει κάτι καλύτερο για τον Oδυσσέα, παρηγόρησε τα δυο παιδιά του, λέγοντάς τους ότι αυτό ήταν το πεπρωμένο του ήρωα. Διέταξε τότε τον Tηλέγονο να πάρει σύζυγό του την Πηνελόπη (με την οποία αργότερα, απέκτησαν ένα γιο, τον Ιταλό) και την Kίρκη να πάρει το σώμα του Οδυσσέα στο νησί της που θα μεταφέρει ο Tηλέμαχος. Eκεί η Kίρκη, αφού πρώτα τους κάνει αθάνατους, παντρεύεται τον Tηλέμαχο (Kάποιοι αποδίδουν την Nαυσικά ως γυναίκα του), όπως λέει και ο Απολλόδωρος.
Όλα αυτά αναφέρονται στην «Τηλεγονία», ένα πανάρχαιο έπος –συνέχεια της Οδύσσειας– το οποίο σώζεται μόνο σε περίληψη και αποδίδεται στον Ευγάμμονα (και από άλλους, λανθασμένα, στον Eυοδιανό). Παραλλαγές απαντώνται σε μεταγενέστερους ποιητές όπως, για παράδειγμα, σε μια χαμένη τραγωδία του Σοφοκλέους («Οδυσσεύς ακανθόπληξ»): Σε αυτήν, ο Οδυσσέας κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του του στο μαντείο της Δωδώνης, ενημερώνεται από χρησμό ότι είναι καταδικασμένος να σκοτωθεί από τον γιο του. Υποθέτει ότι ο χρησμός εννοεί τον Τηλέμαχο, τον οποίο και εξορίζει σε γειτονικό νησί. Ο Τηλέγονος, φθάνοντας στην Ιθάκη, πλησιάζει τη βασιλική κατοικία του Οδυσσέα, αλλά οι φρουροί που δεν τον γνωρίζουν, δεν του επιτρέπουν να δει τον πατέρα του. O Οδυσσέας ενημερώνεται και νομίζοντας ότι επέστρεψε ο Τηλέμαχος βγαίνει να συγκρουστεί. Eκεί συνεπλέκεται με τον Τηλέγονο όπου ο τελευταίος, χωρίς να τον γνωρίζει, τον σκοτώνει με δόρυ που η αιχμή του ήταν από «άκανθα» (γι αυτό και ο προσδιορισμός «ακανθόπληξ»). O Oδυσσέας, μην γνωρίζοντας ποιος είναι ο Tηλέγονος πεθαίνει καταγγέλοντας την ψεύτικη προφητεία.
Στην ιταλική και ρωμαϊκή μυθολογία ο Τηλέγονος (Telegonus) μνημονεύεται ως ιδρυτής της πόλεως Tusculum, στα νοτιοανατολικά της Ρώμης διαφορετική από την Παλεστρίνα, που επίσης βρίσκεται στην ίδια περιοχή. Οι λατίνοι ποιητές χρησιμοποιούσαν συχνά φράσεις όπως «τείχη του Τηλεγόνου» (π.χ. Προπέρτιος, 2.32) ή «Κίρκεια τείχη» για την πόλη αυτή (το Tusculum).

Η «Τηλεγόνεια» αποτελεί κύκλο επιστημονικών διαλέξεων (που ξεκίνησαν το 2010), στα πλαίσια της δέσμευσης του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου για την προώθηση της Διά Βίου Μάθησης, αλλά και του Ελληνικού Πολιτισμού. Στην «Τηλεγόνεια» συμμετέχουν κορυφαία ονόματα του χώρου των Ελληνικών Γραμμάτων τόσο από την Κύπρο, όσο και από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Η Θήβα Καδμεία

Καδμεία ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΘΗΒΑΙΩΝ Η Καδμεία ή Θήβα (στα αρχαία Ελληνικά "αι Θήβαι») είναι πόλη της Βοιωτίας, έδρα του Δήμου Θηβαίων. Την πρωτοκαθεδρία ως πρωτεύουσα του νομού Βοιωτίας έχασε από τη Λιβαδειά στις αρχές του εικοστού αιώνα. Στα αρχαία χρόνια ήταν η ισχυρότερη από τις Βοιωτικές πόλεις και κατείχε ηγεμονική θέση στο Κοινό των Βοιωτών. Επίσης ήταν μία από τις ισχυρότερες αρχαίες ελληνικές πόλεις που κυριάρχησε στον ελλαδικό χώρο για μία μεγάλη περίοδο του τετάρτου αιώνα π.Χ. Από τους πιο σημαντικούς Θηβαίους ήταν ο Πίνδαρος (522 - 443 π.Χ), θεωρείται ο σημαντικότερος αρχαίος λυρικός ποιητής, ο Επαμεινώνδας, στρατηγός και ο κύριος δημιουργός της Θηβαϊκής ηγεμονίας και ο Πελοπίδας, στρατηγός και αρχηγός του διάσημου Ιερού Λόχου, ένας από τους δημιουργούς της Θηβαϊκής ηγεμονίας. Από τη Βοιωτία  προέρχονται επίσης ο ιστορικός Ησίοδος. Η ακρόπολη της αρχαίας Θήβας ονομαζόταν "Καδμεία", υποδηλώνοντας έτσι τον ιδρυτή της. Ο ιδρυτής της πόλης ήταν ο Κάδμος, ο οποίος είχε έρθει από τη Φοινίκη. Τον πληθυντικό του ονόματος «αι Θήβαι» οφείλεται στο γεγονός ότι αρχικά οι κάτοικοί της ήσαν διαφορετικής εθνότητας (Καδμείοι ή Θηβαίοι, Βοιωτοί κ.α.) ή κατ’ άλλους  στις περίφημες δεκατέσσερις πύλες της, που συνδέονται με τον μύθο της Νιόβης. 1. ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΩΓΥΓΙΑΣ ή ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΘΗΒΑΙΔΑΣ Ο Παυσανίας αναφέρει ότι αρχικά η Θηβαίδα λεγόταν Ωγυγία και οι πρώτοι κάτοικοί της ήταν οι ‘Εκτηνες, των οποίων ο βασιλιά τους με το όνομα Ώγυγος ήταν  αυτόχθων. Μετά οι κάτοικοι αυτοί αφανίστηκαν από επιδημία και ήρθαν και κατοίκησαν εκεί οι βοιωτικές φυλές με το όνομα Υαντες και οι ‘Αονες, τους οποίους ήρθε και κατάκτησε μετά ο Κάδμος με Φοίνικες, πρβ: «Λένε πως οι πρώτοι κάτοικοι της Θηβαίδας χώρας ήταν οι ‘Εκτηνες και πως ο βασιλιάς τους ήταν ο αυτόχθονας ‘Ωγυγος. Από το όνομα του οι περισσότεροι ποιητές έδωσαν στη Θήβα τη  επωνυμία Ωγυγία. Λένε ότι επιδημία τους φάνισε και ότι στα μέρη τους ήρθαν αργότερα να κατοικήσουν οι Ύαντες και οι Άονες. Εμένα πάντως μου φαίνεται πως δεν ήταν επήλυδες (μεταναστες), αλλά Βοιωτικές φυλές. Όταν εισέβαλε ο Κάδμος με Φοινικικό στρατό και τους νίκησε σε μάχη, οι Ύαντες έφυγαν όταν νύχτωσε και οι Άονες ικέτεψαν τον Κάδμο να μείνουν κι αυτός τους επέτρεψε να αναμειχθούν με τους Φοίνικες. Οι Άονες τότε ζούσαν ακόμα σε κωμοπόλεις, αλλά ο Κάδμος έφτιαξε την πόλη που μέχρι σήμερα ονομάζεται Καδμεία. Όταν η πόλη μεγάλωσε, η Καδμεία έγινε  ακρόπολη της Θήβας. Σημειώνεται ότι: Α) Στην Οδύσσεια του Ομήρου αναφέρεται ότι εκείνοι που πρώτοι έκτισαν την έδρα και τα τείχη της επτάπυλης Θήβας («οι πρώτοι Θήβας έδος έκτισαν επτά πύλαιο») ήσαν τα αδέλφια Αμφίωνας και Ζήθος, παιδιά του Δία και της Αντιόπης, της κόρης του Αισωπού, πρβ: «Μετά από αυτήν είδα την Αντιόπη, την κόρη του Αισωπού, η οποία καυχιόταν ότι κοιμήθηκε στις αγκαλιές του Δία και φυσικά γέννησε δυο παιδιά από το Δία, τον Αμφίωνα και το Ζήθο, οι οποίοι πρώτοι έκτισαν την έδρα της εφτάπυλης Θήβας, και την οχύρωσαν, γιατί δεν μπορούσαν να κατοικούν στην ευρύχωρη Θήβα χωρίς τείχη αν και ήταν και οι δυο πολύ ισχυροί (Οδύσσεια λ 260 – 289 ). Β) Σε άλλο εδάφιο της Οδύσσειας η Αντιόπη φέρεται και ως κόρη του Νυκτέα, ενώ ο  Ζήθος στην Οδύσσεια αναφέρεται  και βασιλιάς (βλέπε Οδύσσεια τ 520 – 530), Γ) Στην Οδύσσεια με το όνομα «Θήβα, Θήβης» (μια φορά αναφέρεται και σε πληθυντικό αριθμό: «αι Θήβαι») αναφέρονται  τρεις πόλεις, η εφτάπυλη Θήβα της Βοιωτίας, όπου κατοικούσαν οι Καδμείοι, η εκατόπυλη Θήβα της Αίγυπτου (από εκεί έφυγαν οι λεγόμενοι Καδμείοι ή Θηβαίοι Φοίνικες και κάποιοι από αυτούς έφτασαν στη Βοιωτία με τον Κάδμο όπου έκτισαν τη Θήβα της Ελλάδος) και η Θήβα της Ασίας, δίπλα από την Τροία.

Τα Παιδιά της Νιόβης

Γιατί ο Απόλλων και η  Άρτεμις εξοντώνουν ανελέητα τα παιδιά της  Νιόβης;

Γιατί τα παιδιά , οι κομπορρημοσύνες  και τα ψεύδη ανθρώπων θνητών χωρίς γνώση και  ίχνη αυτογνωσίας καταστρέφονται  στο Φως και στην  Λάμψη της Αληθείας ανελέητα.

Ω Ιλιάδος

  600
ὄψεαι αὐτὸς ἄγων· νῦν δὲ μνησώμεθα δόρπου.
καὶ γάρ τ' ἠΰκομος Νιόβη ἐμνήσατο σίτου,
τῇ περ δώδεκα παῖδες ἐνὶ μεγάροισιν ὄλοντο
ἓξ μὲν θυγατέρες, ἓξ δ' υἱέες ἡβώοντες.
τοὺς μὲν Ἀπόλλων πέφνεν ἀπ' ἀργυρέοιο βιοῖο
χωόμενος Νιόβῃ, τὰς δ' Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,
οὕνεκ' ἄρα Λητοῖ ἰσάσκετο καλλιπαρῄῳ·
φῆ δοιὼ τεκέειν, ἣ δ' αὐτὴ γείνατο πολλούς·
τὼ δ' ἄρα καὶ δοιώ περ ἐόντ' ἀπὸ πάντας ὄλεσσαν.
οἳ μὲν ἄρ' ἐννῆμαρ κέατ' ἐν φόνῳ, οὐδέ τις ἦεν        610
κατθάψαι, λαοὺς δὲ λίθους ποίησε Κρονίων·
τοὺς δ' ἄρα τῇ δεκάτῃ θάψαν θεοὶ Οὐρανίωνες.
ἣ δ' ἄρα σίτου μνήσατ', ἐπεὶ κάμε δάκρυ χέουσα.
νῦν δέ που ἐν πέτρῃσιν ἐν οὔρεσιν οἰοπόλοισιν
ἐν Σιπύλῳ, ὅθι φασὶ θεάων ἔμμεναι εὐνὰς
νυμφάων, αἵ τ' ἀμφ' Ἀχελώϊον ἐῤῥώσαντο,
ἔνθα λίθος περ ἐοῦσα θεῶν ἐκ κήδεα πέσσει.
ἀλλ' ἄγε δὴ καὶ νῶϊ μεδώμεθα δῖε γεραιὲ
σίτου· ἔπειτά κεν αὖτε φίλον παῖδα κλαίοισθα
Ἴλιον εἰσαγαγών· πολυδάκρυτος δέ τοι ἔσται.        620

Φαίνεται πως κάποτε η Νιόβη υπερηφανεύθηκε για την ευγονία και την ομορφιά των τέκνων της λέγοντας πως «ένα μόνο ζεύγος διδύμων έναντι των τόσων δικών της έχει να επιδείξει η Λητώ, η εκλεκτή του Δία» (εννοώντας την Άρτεμη και τον Απόλλωνα). Όταν το έμαθε στη συνέχεια η Λητώ αγανάκτησε και ζήτησε από τα παιδιά της να τιμωρήσουν την υπερήφανη αυτή θνητή. Έτσι κατά τις παραδόσεις οι δύο θεοί τόξευσαν με τα αλάθητα βέλη τους , η μεν Αρτεμη τις κόρες, ο δε Απόλλων τους γιους. Από τον όλεθρο αυτό κατά παραδόσεις σώθηκαν μόνο δύο από τα τέκνα ο Αμύκλας και η Μελίβοια, κατ΄ άλλους μόνο η Μελίβοια που όμως από την ταραχή της μετονομάσθηκε Χλώρις.Η Νιόβη κόρη του βασιλιά της Φρυγίας Ταντάλου και της Διώνης, ήταν σύζυγος του Θηβαίου Αμφίονα και μητέρα εξ αυτού πολλών και ωραίων τέκνων που αποτελούσαν ζεύγη τους Νιοβίδες. Περί του αριθμού αυτών οι πληροφορίες των αρχαίων ποιητών και συγγραφέων κυμαίνονται από 12 μέχρι 20. Επικρατέστερη είναι αυτή των δεκατεσσάρων παιδιών (εφτά αγόρια και εφτά κορίτσια). Μάλιστα αναφέρεται πως οι εφτά πύλες της Θήβας είχαν τα ονόματα των κοριτσιών της.

Τα νεκρά σώματα των Νιοβίδων έμειναν επί εννέα ημέρες άταφα, αφού ο Δίας μετέβαλλε σε λίθο όποιον επιχειρούσε να αποδώσει νεκρικές τιμές σ΄ αυτά. Μόνο δε την ένατη μέρα υπέκυψαν οι θεοί, μετά από τις ικεσίες της απέλπιδος μητέρας τους και τα ενταφίασαν οι ίδιοι σε δύο κοινούς τάφους (Παυσανίας ΙΧ 17,2).

Οι τραγικοί ποιητές της αρχαιότητας χρησιμοποίησαν το μύθο της Νιόβης και ο μεν Αισχύλος εμφανίζει την ηρωίδα του παραδομένη σε βωμό και άδακρυ πόνου επί του τάφου των τέκνων της, ο δε Σοφοκλής την παρουσιάζει φυγάδα από τη Βοιωτία στη Σίπυλο συνεχώς θρηνούσα ικετεύοντας τους θεούς να ευσπλαχνισθούν τον πόνο της, μέχρι που ο οικτίρμων Ζεύς την μεταμορφώνει σε βράχο από τον οποίο μέρα και νύκτα στάλαζαν σταγόνες δακρύων. Ο Οβίδιοςστις «Μεταμορφώσεις» του (VI 146 – 312) την παρουσιάζει να εκσφενδονίζεται από ανεμοστρόβιλο ήδη απολιθωμένη από τη Θήβα στη Σίπυλο και να σχηματίζει βράχο σε μορφή θρηνούσας γυναίκας. Πολλές επίσης εμπνεύσεις και έργα οφείλουν στο μύθο αυτό και οι εικαστικές τέχνες.ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Ατέρμονοι Κίονες

Πάρκο Γλυπτικής - "Ατέρμονη Κολώνα" του Κώστα Βαρώτσου


ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ: Πόλη, Τέχνη, Φύση».
Το Πάρκο Γλυπτικής του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών δημιουργήθηκε το 1994,κατά τη Διεθνή Συνάντηση Γλυπτικής (Αύγουστος 1994), όταν 11 Ευρωπαίοι καλλιτέχνες φιλοτέχνησαν εντός του χώρου ισάριθμα έργα τέχνης.
Ιστορικό


Οι πρώτες σκέψεις για την δημιουργία Διεθνούς Πάρκου Γλυπτικής στους Δελφούς ξεκίνησαν κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1980. Συγκεκριμένα προβλεπόταν, στο πλαίσιο του Διεθνούς Εικαστικού Προγράμματος, η δημιουργία Διεθνούς Πάρκου Γλυπτικής και Διεθνούς Πινακοθήκης Δελφών. Σύμφωνα με την αρχική πρόταση, το πάρκο αυτό «θα ήταν ένα ανοιχτό μουσείο της σύγχρονης διεθνούς γλυπτικής που θα εμπλουτιζόταν συνεχώς [...].Ταυτόχρονα όμως θ' αποτελούσε ένα πολυσήμαντο παράδειγμα για την αποκατάσταση της χαμένης ισορροπίας και αρμονίας στην τριάδα: Πόλη, Τέχνη, Φύση».

Το πρώτο έργο τέχνης του πάρκου Γλυπτικής ήταν το εμβληματικό έργο «Ασπίδα» (Αθήνα, 1986) του Γιώργου Ζογγολόπουλου, ένα υδροκινητικό γλυπτό, φτιαγμένο από ανοξείδωτο χάλυβα, που δωρήθηκε το 1989 στο Κέντρο Δελφών από τον καλλιτέχνη στο πλαίσιο της Β' Διεθνούς Εικαστικής Συνάντησης των Δελφών με τίτλο «Η θέση των Εικαστικών Τεχνών στις σημερινές κοινωνίες» (25 - 28 Αυγούστου 1989) και βρίσκεται σήμερα στην κεντρική είσοδο του συνεδριακού κέντρου.
Τα επίσημα εγκαίνια του Πάρκου Γλυπτικής πραγματοποιήθηκαν στις 21 Αυγούστου του 1994 κατά τη Διεθνή Συνάντηση Γλυπτικής, με επιμελήτρια την θεωρητικό τέχνης Σάνια Παπά. Στη Συνάντηση έλαβαν μέρος 11 Έλληνες και Ευρωπαίοι καλλιτέχνες που φιλοξενήθηκαν μαζί με τα επιτελεία τους για τρεις εβδομάδες στους Δελφούς και φιλοτέχνησαν ισάριθμα έργα τέχνης.
Από αυτές τις εργασίες, προέκυψαν τα έργα «Ατέρμονη Κολώνα» του Κώστα Βαρώτσου, η «Ειδωλολατρεία» της Λυδίας Βενιέρη, το «Σεράγεβο» του Michel Gerard, ο «Βωμός» του Αλφρέντο Ρομάνο, ο «Ομφαλός» του Θεόδουλου Γρηγορίου, ο «Σύγχρονος Τάφος» του Patrick Reynaud, ο «Πύθων» του Κώστα Τσόκλη και ο «Τυφλός τυχαίος» του Manuel Saiz.
Παράλληλα, υπήρξαν και άλλα τρία γλυπτά, τα οποία δεν δημιουργήθηκαν επί τόπου αλλά κατασκευάστηκαν αλλού και μεταφέρθηκαν αργότερα στους Δελφούς. Επρόκειτο για το «MMXD 3010, I-ΙΙ-ΙΙΙ» του Ιάσωνα Μολφέση, γλυπτή κατασκευή εξωτερικού χώρου από χάλυβα, που κατασκευάστηκε σε εργοστάσιο στον Ασπρόπυργο, το γλυπτό εσωτερικού χώρου «Το σημείο συνάντησης του ιερού και του θεάτρου στον πυθμένα της θάλασσας» του Παναγιώτη Τανιμανίδη, από μέταλλο με ζωγραφικά στοιχεία, και η σύνθεση «Αρχαϊκες κατασκευές» του Νίκου Αλεξίου, έργο εσωτερικού χώρου από καλάμι, πάπυρο και πλέξιγκλας.

Στον βασικό αυτό πυρήνα, προστέθηκαν κατά τα επόμενα χρόνια μέσω αντίστοιχων προγραμμάτων διαμονής και εργασίας καλλιτεχνών στους Δελφούς, εκθέσεων, δωρεών και αγορών με συμβολικό τίμημα και άλλα γλυπτά δημιουργών όπως ο Αριστείδης Πατσόγλου, ο Θόδωρος Παπαδημητρίου, ο Μασαάκι Νόντα, ο Τάκις, η Βάνα Ξένου,ο Στήβεν Αντωνάκος, η Πατρίτσια Μολινάρι κ.ά.
ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ  ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ

Νήες Θηρευτών

Ο στόλος εν πλω, με το στολισμένο καράβι

και τους επιβάτες να κάθονται κάτω από την τέντα του καταστρώματος.

ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΝΙΚΟΣ ΖΕΡΒΟΝΙΚΟΛΑΚΗΣ

Η

ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΤΟΥ

 ΣΤΟΛΟΥ

Στην Προϊστορική Θήρα

Μια τοιχογραφική «ταινία» που περιτρέχει και τους τέσσερεις τοίχους του «Δωματίου 5» στη «Δυτική Οικία» της προϊστορικής πόλης του Ακρωτηριού στη Σαντορίνη, είναι ένα σπάνιο «Ναυτικό Χρονικό» για τα θαλασσινά ταξίδια στο Αιγαίο και στη Νοτιοανατολική  Μεσόγειο τους προϊστορικούς χρόνους.

Μια από τις παράκτιες πόλεις που προσεγγίζει ο στόλος της Σαντορίνης.

Στο φόντο υπάρχει ένα τοπίο με ένα ποτάμι και ένα αιλουροειδές να κυνηγάει γαζέλες (;).

Η ανακάλυψη αυτής της τοιχογραφίας, τη δεκαετία του 1960 ανέτρεψε δια μιας, πολλές θεωρίες και «απόψεις» για τα θαλασσινά ταξίδια του προϊστορικού ανθρώπου.

Περί Άστρων

«Ουκ ελάχιστον μέρος συμβάλλεται αστρο-

   νομίη ες ιατρικήν, αλλά πάνυ πλείστον…»

 (ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ: Περί Αέρων, Υδάτων, Τόπων)

           

Το «Περί Αέρων, Υδάτων, Τόπων» είναι ένα από τα κύρια και θεμελιώδη έργα της Ιπποκρατικής Συλλογής, που προβάλλει το πνεύμα και τις αρχές της προληπτικής ιατρικής. Στο πρωτοποριακό αυτό έργο του ο Ιπποκράτης αποδεικνύεται βαθύς γνώστης της ιατρικής γεωγραφίας, της κλιματολογίας και υγιεινής, με παράλληλες γνώσεις αστρολογίας και αστρονομίας.

           

Διαβάζουμε σε μετάφραση τη 2^η παράγραφο του περίφημου αυτού έργου:«Γνωρίζοντας πράγματι τις αλλαγές των εποχών και την ανατολή και δύση των άστρων και με ποιόν τρόπο όλα αυτά συμβαίνουν θα προβλέψει [εννοείται ο γιατρός] τη φύση της επερχόμενης χρονιάς. Έτσι όποιος έχει σκεφτεί και καταλάβει εκ των προτέρων τις καιρικές καταστάσεις, θα κατέχει μια πλήρη γνώση της κάθε περίπτωσης ξεχωριστά και πολλά θα επιτύχει στην προφύλαξη της υγείας και όχι μικρές επιτυχίες θα κατακτήσει στην επιστήμη του».

          

Εδώ φαίνεται για μια ακόμη φορά η βεβαιότητα του Ιπποκράτη ότι η δυνατότητα πρόβλεψης έχει τεράστια σημασία για την πρόοδο της επιστήμης. Στη συνέχεια υπογραμμίζει, αναφερόμενος στη θέση και την τροχιά των ουρανίων σωμάτων: «Μπορεί να φανεί σε κάποιον ότι αυτά είναι θέματα μετεωρολογίας, αλλά αν άλλαζε γνώμη, θα μάθαινε ότι όχι μικρή, αλλά αντίθεταπολύ μεγάλη είναι η συνδρομή που αποφέρει η αστρονομία στην ιατρική».

          

Έτσι ο Ιπποκράτης γίνεται ο ιδρυτής της βιομετεωρολογίας και ρίχνει το σπόρο της μετεωροπαθολογίας, που σήμερα αναπτύσσεται σε ένα συστηματικό, οργανωμένο κλάδο της επιστήμης, βασισμένης στη στενή συνεργασία των παθολόγων, των αστρονόμων και των μετεωρολόγων και έχει σαν αντικείμενο την αξιολόγηση των επιδημιών σε σχέση και υπό την επίδραση των ατμοσφαιρικών και αστρονομικών φαινομένων.

           

Στο ίδιο έργο του (παράγραφοι 10 και 11) ο Ιπποκράτης φαίνεται να γνωρίζει καλά μέσα από ένα μείγμα προσεκτικών παρατηρήσεων και καταγραφής στοιχείων την επιρροή των τριών αστερισμών: «του κυνός» (δηλ. του Σείριου), «της άρκτου» και «των πλειάδων» (δηλ. της Πούλιας), στις καιρικές μεταβολές, που κι αυτές με τη σειρά τους επηρεάζουν τον χαρακτήρα και το πεπρωμένο των ανθρώπων, αφού συντελούν στην εμφάνιση, ακόμα και στην έξαρση των διαφόρων ασθενειών.(Φωτ.1^η)

           

Αλλά και στο «Περί διαίτης» (παράγραφος 68) έργο, που φέρνει τη σφραγίδα της Ιπποκρατικής Σχολής, γίνεται μνεία στους αστερισμούς, με αφορμή την επισήμανση των εναλλαγών των τεσσάρων εποχών του έτους: «Ο χειμώνας, διαβάζουμε, κρατάει από τη δύση των Πλειάδων ως την εαρινή ισημερία, η άνοιξη από την ισημερία ως την ανατολή των Πλειάδων, το καλοκαίρι από τις Πλειάδες ως την ανατολή του Αρκτούρου, το φθινόπωρο από τον Αρκτούρο ως τη δύση των Πλειάδων».

Το Πορτραίτο του Ιουνίου

Zámek Veltrusy - M. Braun: Junius

ΙΟΥΝΙΟΣ

Ο Ιούνιος πήρε το όνομά του από την σύζυγο του Δία την Ήρα, η οποία στα λατινικά ονομάζονταν Juno. Είναι ο δέκατος μήνας κατά το Εκκλησιαστικό ημερολόγιο που αρχίζει τον Σεπτέμβριο, και ο τέταρτος κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο. Στο αττικό ημερολόγιο ήταν ο δωδέκατος μήνας και ονομάζονταν Σκιροφοριών διάρκειας 29 ημερών και αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα από 24 Μαΐου έως 22 Ιουνίου.



Le mosaïques du déambulatoire 
associent le calendrier et le zodiaque, ici, le mois de juin.

Στο αρχαίο Αττικό ημερολόγιο ο Ιούνιος αντιστοιχούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Θαργηλιώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Σκυροφοριώνα. Στο διάστημα αυτό στην Αθήνα γιορτάζονταν τα:

• Βενδίδεια, προς τιμή της θρακικής θεότητας Βενδίδας (Αρτέμιδας), από τους εμπόρους μέτοικους από τη Θράκη, που κατοικούσαν στον Πειραιά. Το επίκεντρο των εκδηλώσεων ήταν στον Λόφο της Μουνιχίας (σημερινή Καστέλα) και αυτό που εντυπωσίαζε τους γηγενείς Αθηναίους ήταν η έφιππη λαμπαδηδρομία και η ολονύκτια διασκέδαση των συμμετεχόντων. Η γιορτή των Βενδιδείων αποτελεί το εναρκτήριο θέμα της «Πολιτείας» του Πλάτωνος.
• Καλλυντήρια και Πλυντήρια, γιορτές που σχετίζονταν με τον καθαρισμό του ναού της θεάς Αθηνάς.
• Σκιροφόρια, γυναικεία γιορτή προς τιμή της Δήμητρας και της Περσεφόνης.
• Διιπόλια ή Διπολίεια, εορτή αφιερωμένη στον Δία με θυσία βοδιού.

Σε άλλες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας τελευταίος μήνας του χρόνου θεωρούνταν ο Ποσειδεών ο οποίος στην Αθήνα λογίζονταν ως ο έκτος μήνας του έτους.



June, detail of a mosaic with the months of the year, starting with the Roman first month March. First half third century El Jem Archeological Museum of Sousse

Σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδος ο Ιούνιος έχει την δική του ξεχωριστή ονομασία. Στα Γρεβενά αναφέρεται ως Κερασάρης και στον Πόντο Κερασινός επειδή ωριμάζουν τα κεράσια, ενώ λόγω του «ερινασμού» ή «ορνιασμού»(τεχνητή γονιμοποίηση με ορνούς ή καρπούς άγριας συκιάς) των ήμερων σύκων ονομάζεται Ορνιαστής στην Άνδρο,Ρινιστής στην Πάρο και Απαρνιαστής σε διάφορα άλλα μέρη. Είναι όμως κυρίως γνωστός ως Θεριστής: «αρχές του Θεριστή, του δρεπανιού μας η γιορτή» αφού συνδέεται άμεσα με την ωρίμανση και τον θερισμό των δημητριακών. Το θέρισμα γίνεται με το δρεπάνι αρχίζοντας από το μέρος που έχει λυγίσει τα στάχυα ο αέρας.
 Στο τρίτο δεκαήμερο του Ιουνίου συμβαίνει το θερινό ηλιοστάσιο ή η θερινή τροπή του Ήλιου, το επονομαζόμενο «λιοτρόπι»από τον λαό μας, εξ ου και η ονομασία του Ιουνίου ως «Λιοτρόπης».

Διαφωτιστική Τρέλα

Δελφοί

Διαφωτιστική Πηγή

«Χρειαζόμαστε μια μοντέρνα Φιλική Εταιρεία, μια εκτός συνόρων virtual ελληνική κυβέρνηση από σημαντικούς Έλληνες, με σκοπό την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της Ελλάδας. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποκοπεί από την Ευρώπη. Έχουμε υποχρέωση να μείνουμε στην Ευρώπη, γιατί εμείς οι Έλληνες φτιάξαμε την Ευρώπη. Η Ελλάδα δεν καθορίζεται από τα γεωγραφικά της σύνορα. Η Ελλάδα είναι παντού! Η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει ένα πνευματικό Μονακό, προσελκύοντας ξένα πανεπιστήμια και ερευνητές από όλον τον κόσμο και να ξεφύγει έτσι από τη σημερινή μιζέρια!

Όσοι ζουν εγκλωβισμένοι στις ιδεοληψίες και τα ιδεολογήματά τους τελείωσαν – έστω και αν δεν το ξέρουν. Οι επιστήμες είναι ο κύριος μοχλός παραγωγής του σύγχρονου πολιτισμού και καθορίζουν τη θέση του ανθρώπου στο Σύμπαν.

Χρειαζόμαστε νέες ιδέες, νέα πλαίσια, νέα κουλτούρα. Ένα νέο Διαφωτισμό, που θα στηρίζεται στις μεγάλες επιστημονικές ανατροπές και θα μας οδηγήσει σε ένα νέο σύστημα αξιών. Πρέπει να υπάρχει και μια τρέλα σε όσα κάνεις, η οποία θα δρα σαν εσωτερική πυξίδα που σε πάει, δεν την πας και που δεν μπορείς να αντισταθείς. Κι αν δεν πετύχεις, να έχεις αγωνιστεί για αυτό που ήθελες να πετύχεις.

Σας καλώ να σκεφτούμε όλοι μας τι μπορεί να κάνει ο καθένας μας, να χρησιμοποιήσουμε τη συλλογική μας πείρα, χωρίς αρχηγιλίκια και ιδιοτέλειες, με ομαδική συμπεριφορά, για να βοηθήσουμε την πατρίδα μας. Γιατί δεν προλαβαίνουμε! Και γιατί έφτασε πια η στιγμή που πρέπει όλοι όσοι έχουμε δημόσιο λόγο να πάρουμε συγκεκριμένες θέσεις. Και, ως γνωστόν, δεν κάνεις ομελέτα, χωρίς να σπάσεις αυγά!»
(Ομιλία στο «Δίκτυο Ελλήνων Βελγίου – Αργώ» – 20/04/2015)

Μια “τρελή” πρόταση από τον Πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών

 Dimitri Nanopoulos/Δημήτρης Νανόπουλος.

Διαφωτιστικές Προτάσεις!

Τα Άλογα των Ομηρικών Επών

ΤΑ ΘΕΙΚΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ ΣΤΗΝ ΟΧΘΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ Giorgio de Chirico 1963

ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ

Ο Αχιλλέας μιλά με περηφάνια για τα  άλογα του, τον ΞΑΝΘΟ και ΤΟΝ ΒΑΛΙΟ (παρδαλό, μπάλιο), και τα χαρακτηρίζει γρήγορα και αθάνατα, δώρα των θεών.
"Πόσο γρήγορα είναι τα δικά μου άλογα, το ξέρετε,
γιατί είναι αθάνατα, δώρο του Ποσειδώνα στον Πηλέα,
τον πατέρα μου, κι εκείνος πάλι τα χάρισε σε μένα." ΡΑΨ. ψ 276-284

Tα αθάνατα άλογά του του ΑΙΑΚΙΔΗ , ήταν τέκνα του Ζέφυρου και της Ποδάργης και αγωνίζονται και συμπάσχουν μαζί με τον άνθρωπο που αγαπούν. Πετούν σαν πουλιά και ξεπερνούν κάθε εμπόδιο και κάθε κίνδυνο
.Νιώθουν βαθιά θλίψη και θρηνούν, όπως οι άνθρωποι, όταν ένιωσαν πως ο αγαπημένος τους αμαξηλάτης, Πάτροκλος, έπεσε νεκρός από το κοντάρι του Έκτορα."Στο μεταξύ του Αιακίδη (Αχιλλέα) τ' άλογα μακριά από τη μάχη
θρηνούσαν, απ' τη στιγμή που ένιωσαν πως ο αμαξηλάτης τους
έπεσε μες στη σκόνη απ' τον ανθρωποκτόνο Έκτορα."(ΡΑΨ.Ρ 426-439).  Τα άλογα, που είχαν προαισθανθεί το θάνατο του Πάτροκλου, μένουν ασάλευτα, κλαίνε και θρηνούν  τον γενναίο τους ηνίοχο.

Ο ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΗΝΙΟΧΟΣ  ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ

. ΚΛΕΙΩ

Τα Λευκά Άλογα του Ρήσου

Ο πιο αρχαίος και πιο αγαπητός από τους ημίθεους των Θρακών του Παγγαίου ήταν ο βασιλιάς τους, ο Ρήσος, για τον οποίο μίλησε πρώτος ο Όμηρος, που τον θεωρούσε γιο του Ηιονέα και βασιλιά των Θρακών που έτρεξαν σε βοήθεια των Τρώων στον τρωικό Πόλεμο. Και ναι μεν, ο Όμηρος δεν μας λέει σε ποιο μέρος της Θράκης βασίλευε ο Ρήσος, όμως αν σκεφθούμε ότι το όνομα του πατέρα του, του Ηιονέα, έχει σχέση με το όνομα της αρχαίας πόλεως Ηιόνος, που βρισκόταν στις εκβολές του Στρυμόνα, καταλαβαίνουμε εύκολα ότι αυτός θεωρούνταν από τους Έλληνες ότι βασίλευε στο Παγγαίο και την γύρω περιοχή. 

Ας δούμε, όμως, τον ίδιο τον Όμηρο, στην δέκατη ραψωδία της Ιλιάδος, (στίχ. 434 επόμ.), πώς περιγράφει την άφιξη του Ρήσου με τους Θράκες του στην Τροία: «Θρήϊκες οίδ’ απάνευθε νεήλυδες, έσχατοι άλλων, εν δε σφιν Ρήσος βασιλεύς, πάϊς Ηιονήος. Του δη καλλίστους ίππους ίδον ηδέ μεγίστους. Λευκότεροι χιόνος, θείειν δ’ ανέμοισιν ομοίοι. Άρμα δε οι χρυσώ και αργύρω εύ ήσκηται. Τεύχεα δε χρύσεια πελώρια, θαύμα ιδέσθαι, ήλυθ’ έχων. Τα μεν ου τι καταθνητοίσιν έοικεν άνδρεσσιν φορέειν, αλλ’ αθανάτοισι θεοίσιν», (δηλαδή, νάτοι κι οι Θράκες απόμερα, καινουργιοφερμένοι, τελευταίοι από τους άλλους κι ανάμεσά τους ο βασιλιάς ο Ρήσος, ο γιός του Ηιονέα, που τ’ άλογά του είναι τα πιο όμορφα και τα πιο μεγάλα από όσα είδα, πιο άσπρα από το χιόνι και στο τρέξιμο όμοια με τους ανέμους. Το άρμα του είναι ωραία δουλεμένο με χρυσάφι κι ασήμι κι έχει έρθει έχοντας όπλα χρυσά, πελώρια, θαύμα να τα βλέπει κανείς. Αυτά δεν ταιριάζει να τα φορούν θνητοί άνθρωποι, μόνο θεοί αθάνατοι). Αργότερα οι παραδόσεις των Ελλήνων της κλασσικής περιόδου, που τις διέσωσε ο καταγόμενος από τους Φιλίππους ιστορικός Μαρσύας, στις «Μακεδονικές Ιστορίες του», έκαναν τον Ρήσο γιο του ποταμού Στρυμόνα και της Κλειούς, μιας από τις εννέα μούσες. (Ο Απολλόδωρος, όμως, στη Μυθολογική Βιβλιοθήκη του, (1ο βιβλίο, στίχ. 18), αναφέρει ότι κάποιοι τον θεωρούσαν γιο της μούσας Ευτέρπης και άλλοι της μούσας Καλλιόπης).

ΕΠΕΑ ΠΤΕΡΟΕΝΤΑ

ΔΟΥΡΑΤΕΟΙ ΙΠΠΟΙ

Δούρειος Ίππος στη Στουτγάρδη το 2001, Nachbau des Trojanischen Pferds bei der Troja-Ausstellung στη Στουτγάρδη, Μάι 2001, Stefan Kühn

δουράτεον μέγαν ἵππον, ὅθ' εἵατο πάντες ἄριστοι θ 512, 

τραγουδούσε ο Δημόδοκος

 για τον μέγα δούρειο ίππο όπου κάθονταν πάντες οι άριστοι ( των Αργείων) 

 και ο Οδυσσέας δάκρυζε στο νησί των Φαιάκων...

ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΠΟΣΕΔΩΝΑ

Κύματα του Ωκεανού Θυμικού

Τα ΈΛΛΟΓΑ  ΤΗΣ  ΑΘΗΝΑΣ

Στην Ιθάκη δεν υπάρχουν ΑΛΟΓΑ, λέει η Αθηνά, στον Οδυσσέα , με την μορφή νεαρού βοσκού

όταν αναρωτιέται που βρίσκεται  ανάμεσα σε ένα  τοπίο στην ομίχλη.

Γιατί;

Γιατί δεν μπορεί να τα  θρέψει.

ν Οδυσσείας

  240
ἠδ' ὅσσοι μετόπισθε ποτὶ ζόφον ἠερόεντα.
ἦ τοι μὲν τρηχεῖα καὶ οὐχ ἱππήλατός ἐστιν
οὐδὲ λίην λυπρή, ἀτὰρ οὐδ' εὐρεῖα τέτυκται.
ἐν μὲν γάρ οἱ σῖτος ἀθέσφατος, ἐν δέ τε οἶνος
γίνεται· αἰεὶ δ' ὄμβρος ἔχει τεθαλυῖά τ' ἐέρση.
αἰγίβοτος δ' ἀγαθὴ καὶ βούβοτος· ἔστι μὲν ὕλη
παντοίη, ἐν δ' ἀρδμοὶ ἐπηετανοὶ παρέασι.
τῶ τοι, ξεῖν', Ἰθάκης γε καὶ ἐς Τροίην ὄνομ' ἵκει,
τήν περ τηλοῦ φασὶν Ἀχαιΐδος ἔμμεναι αἴης."

ΝΟΗΜΟΝΕΣ ΤΗΛΕΜΑΧΟΙ

Ο Τηλέμαχος αρνείται τα άλογα , δώρο του Μενέλαου

γιατί η Ιθάκη δεν  έχει δρόμους να τρέχουν   αυτά τα όντα.

δ Οδυσσείας

   600
ἵππους δ' εἰς Ἰθάκην οὐκ ἄξομαι, ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ
ἐνθάδε λείψω ἄγαλμα· σὺ γὰρ πεδίοιο ἀνάσσεις
εὐρέος, ᾧ ἔνι μὲν λωτὸς πολύς, ἐν δὲ κύπειρον
πυροί τε ζειαί τε ἰδ' εὐρυφυὲς κρῖ λευκόν.
ἐν δ' Ἰθάκῃ οὔτ' ἂρ δρόμοι εὐρέες οὔτε τι λειμών·
αἰγίβοτος, καὶ μᾶλλον ἐπήρατος ἱπποβότοιο.
οὐ γάρ τις νήσων ἱππήλατος οὐδ' εὐλείμων,
αἵ θ' ἁλὶ κεκλίαται· Ἰθάκη δέ τε καὶ περὶ πασέων."

ΟΜΗΡΙΚΟΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

Στην Ιθάκη δεν έχουν θέση ΑΛΟΓΑ  ΟΝΤΑ, μόνο 

ΝΟΗΜΟΝΑ, ΕΛΛΟΓΑ και ΛΟΓΙΚΑ, ούτε μπορούν να κατασκευαστούν , να εκτραφούν  και να στηθούν ΔΟΥΡΕΙΟΙ ΙΠΠΟΙ

σε  χώρες πολιτείες και νησιά με  ΟΝΤΑ του ΟΡΘΟΥ  ΛΟΓΟΥ,  ΛΟΓΙΚΑ.

Αυτό μας διδάσκουν τα ΕΠΗ ΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ

Οι Μάντεις των Ομηρικών Επών

Ο Κάλχας (δεξιά) επιβλέπει τη θυσία τη ςΙφιγένειας. 
(Τοιχογραφία σε περιστύλιο τηςΠομπηίας.)

ΚΑΛΧΑΣ

Στην ελληνική μυθολογία ο Κάλχας (γεν. τοῠ Κάλχαντος), ήταν μάντης, προφήτης από τις Μυκήνες ή και από τα Μέγαρα, που ανήκε στο γένος των Αμυθαονιδών. Ο Κάλχας ήταν ο κορυφαίος της εποχής του στην ερμηνεία των οιωνών. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ήταν ότι γνώριζε εξίσου καλά τα πράγματα του παρελθόντος, του παρόντος, και του μέλλοντος.
Η προφητική του αυτή δύναμη ήταν δώρο από τον Απόλλωνα, του οποίου ήταν απόγονος ως γιος τουΘέστορα, κατοίκου των Μεγάρων, (εξ ου αποκαλείτο και Κάλχας ο Θεστορίδης).
Το όνομα Κάλχας είναι ελληνικής προέλευσης, οι πιο πιθανές ελληνικές ετυμολογίες θα μπορούσαν να είναι από την κάλχη (πορφυρή βαφή), δηλαδή "ο πορφυρός, ο πένθιμος", είτε από μια μετάθεση του 'χ' με το 'κ' στο Χάλκας -> Κάλχας, δηλαδή "ο χάλκινος άνδρας"

Ο Κάλχας είναι γνωστός ως ο βασικός μάντης της εκστρατείας των Αχαιών στην Τροία και τον Τρωικό Πόλεμο. Τα κυριότερα θέματα της προπαρασκευής και της διεξαγωγής του πολέμου συνδέονται με προφητείες του Κάλχα. Χαρακτηριστικά αναφέρονται:

• η πρόβλεψη της δεκαετούς διάρκειας της εκστρατείας.
• η δημόσια αποκάλυψη ότι η καθήλωση των πλοίων των Αχαιών λόγω άπνοιας οφειλόταν σε σφάλμα του Αγαμέμνωνα που κυνηγώντας στην Αυλίδα φόνευσε το ιερό ελάφι της θεάς Άρτεμης.
• ο χρησμός για το απαραίτητο της παρουσίας και συμμετοχής του Αχιλλέα για την άλωση της Τροίας.
• η ανάγκη εξαγνισμού του Αγαμέμνωνα με πρόσκληση της Ιφιγένειας στην Αυλίδα και παρουσία όλων των Βασιλέων και στρατευμάτων να την αφιερώσει ιέρεια στη θεά.
• η εξήγηση για τα αίτια του λοιμού στο στρατόπεδο των Αχαιών στη Τροία που ήταν η εξύβριση του Χρύση, ιερέα του Απόλλωνα, εκ μέρους του Αγαμέμνωνα.
• η αναγκαιότητα της δόλιας εκπόρθησης της Τροίας, επί της οποίας ο πολυμήχανος Οδυσσέας κατασκεύασε τον Δούρειο Ίππο, κ.ά.

Μετά την άλωση της Τροίας ο Κάλχας είπε στους αρχηγούς των Ελλήνων ότι τους περίμεναν περιπέτειες, τόσο στη θάλασσα όσο και στον τόπο της επιστροφής του καθένα. Η αιτία ήταν ότι η θεά Αθηνά ήταν οργισμένη με την αχαριστία όλων, καθώς αδίκησαν τον Αίαντα τον Τελαμώνιο, τον προστατευόμενο ήρωά της. Για τον λόγο αυτό ο Κάλχας δεν θέλησε να αναχωρήσει με κάποιον από αυτούς, αλλά με τη συντροφιά μόνο ενός άλλου μάντη, του Αμφιλόχου (γιου του Αμφιάραου), και τριών άλλων ηρώων: του Λεοντέα, του Ποδαλείριου και του Πολυποίτη.

Ο Τειρεσίας εμφανίζεται στον Οδυσσέα.

ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ

Στην ελληνική μυθολογία ο Τειρεσίας ήταν περίφημος ανά το πανελλήνιο Θηβαίος μάντης, γιος τουΕυήρους και της Χαρικλούς.

Ο τυφλός Τειρεσίας, ο πιο φημισμένος μάντης της εποχής στην Ελλάδα, ήταν εκείνος που ζήτησε ακρόαση από τον Οιδίποδα.

Λέγεται ότι ο Τειρεσίας τυφλώθηκε από τη Αθηνά, επειδή την είδε τυχαία γυμνή την ώρα που λουζόταν, μετά όμως συγκινήθηκε τόσο από τις ικεσίες της μητέρας του Τειρεσία, ώστε απέσπασε από την αιγίδα της το φίδι Εριχθόνιο και το πρόσταξε: "Καθάρισε τα αφτιά του Τειρεσία με τη γλώσσα σου για να καταλαβαίνει τη λαλιά των προφητικών πουλιών".

Μια άλλη εκδοχή, αναφέρει ότι, ο Τειρεσίας σε ένα περίπατό του στο όρος Κυλλήνη παρακολούθησε δύο φίδια που ζευγάρωναν. Όταν τα φίδια του επιτέθηκαν εκείνος τα χτύπησε με το ραβδί του σκοτώνοντας το θηλυκό. Τότε μεταμορφώθηκε ο ίδιος σε γυναίκα και έγινε ξακουστή εταίρα. Επτά χρόνια αργότερα όμως, στο ίδιο μέρος, είδε πάλι δυο φίδια που ζευγάρωναν και επειδή αυτή τη φορά σκότωσε το αρσενικό, ξανάγινε άνδρας.

Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι όταν η Αφροδίτη και οι τρεις Χάριτες - η Πασιθέα, η Καλή και η Ευφροσύνη - διαφώνησαν για το ποια από όλες ήταν η πιο όμορφη, ο Τειρεσίας τον μεταμόρφωσε σε γριά. Η Καλή όμως τον πήγε στην Κρήτη όπου του χάρισε υπέροχους βοστρύχους. Μετά από μερικές ημέρες, η Ήρα άρχισε να κατηγορεί τον Δία για τις πολυάριθμες απιστίες του. Εκείνος απολογήθηκε λέγοντας ότι έτσι κι αλλιώς όταν πλαγιάζει μαζί της, αυτή απολαμβάνει περισσότερο.

• Οι γυναίκες βεβαίως απολαμβάνουν πολύ περισσότερο στην ερωτική πράξη από τους άντρες, υποστήριξε.
• Κουταμάρες! φώναξε η Ήρα, ξέρεις πολύ καλά ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Κλήθηκε λοιπόν ο Τειρεσίας, να λύσει τη διαφωνία που είχαν ο Δίας με τη σύζυγό του, την Ήρα, αφού οι δύο θεοί γνώριζαν ότι είχε υπάρξει διαδοχικά και άνδρας και γυναίκα. Το ερώτημα που του έθεσαν ήταν: «Ποιος ηδονίζεται περισσότερο κατά την ερωτική πράξη σεξ, ο άνδρας ή η γυναίκα;»

Τότε, ο Τειρεσίας απάντησε αδίστακτα: «Αν διαιρούσαμε την ηδονή σε μέρη δέκα, ένα θα έπαιρνε ο άντρας και εννιά η γυναίκα".

Η Ήρα θύμωσε τόσο πολύ με το σαρκαστικό χαμόγελο του Δία, ώστε τύφλωσε τον Τειρεσία (αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται για να δικαιολογήσει την τύφλωσή του η ψευδοησιόδειος Μελαμποδία). Ο Δίας τότε, για να τον αποζημιώσει, του έδωσε το χάρισμα της μαντικής και διάρκεια ζωής εφτά γενεών.

Η κυρίως δράση του Τειρεσία τοποθετείται στη Θήβα, όπου υπήρχε οιωνοσκοπείο του, ενώ το μαντείο του βρισκόταν στον γειτονικό Ορχομενό. Ο Τειρεσίας ήταν ο επίσημος σύμβουλος των βασιλέων της Θήβας και διεδραμάτισε σημαντικό ρόλο στον μύθο του Λαΐου και του Οιδίποδα.

Στηριγμένος λοιπόν σε μπαστούνι από ξύλο κρανιάς, που του είχε χαρίσει κάποτε η Αθηνά, εμφανίστηκε ο Τειρεσίας στην αυλή του Οιδίποδα και του αποκάλυψε την απόφαση των θεών: "Ο λοιμός δεν θα σταματήσει παρά μόνον όταν ένας Σπαρτός θυσιαστεί για την πόλη".

Ο θάνατος του Τειρεσία, σε βαθύτατο γήρας, τοποθετείται χρονικά μετά την κατάληψη των Θηβών από τους Επιγόνους. Η «Νέκυια» της Οδύσσειας τον παρουσιάζει να συνεχίζει να ασκεί τη μαντική τέχνη ακόμα και στον Άδη, όπου πήγε να τον συμβουλευθεί ο Οδυσσέας.

Ο τάφος του Τειρεσία υποτίθεται ότι υπήρχε στο Τιλφώσσιον Όρος, κοντά στην Τιλφούσσα πηγή, ενώ στη Θήβα βρισκόταν απλώς ένα κενοτάφιό του.

«Η Κασσάνδρα και η καμμένη Τροία». Πίνακας της Έβελυν ντε Μόργκαν.

ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ